Sitemap

Een sitemap is een bestand op je website met een overzicht van alle pagina's die je door Google gevonden wilt hebben. Meestal gaat het om een XML sitemap: een lijst in een vaste opmaak die zoekmachines in één keer kunnen uitlezen, zodat ze sneller zien welke pagina's er zijn en wanneer die voor het laatst zijn gewijzigd. Een sitemap is geen garantie dat je bovenaan komt, maar wel een hulpmiddel dat Google de weg wijst. Zie het als de plattegrond bij de ingang van een groot gebouw. Wie het gebouw al kent, heeft hem niet nodig. Wie er voor het eerst binnenloopt, is er blij mee. Wij zijn LarsWebdesign, een webdesign- en SEO-bureau uit het Westland, en we werken voor ondernemers door heel Nederland. Op deze pagina leggen we uit wat een sitemap precies is, hoe een XML sitemap verschilt van een HTML-sitemap, welke pagina's erin horen en welke juist niet. Je leest ook hoe het werkt om je sitemap in te dienen bij Google via Google Search Console. En we zijn eerlijk over wanneer een sitemap echt het verschil maakt, want dat is niet bij elke website even groot.

Wat is een sitemap?

Wat is een sitemap precies? Het woord zegt het eigenlijk al: een kaart van je site. Het is een overzicht van de pagina's op je website, bedoeld om iemand de weg te wijzen. Die iemand kan een bezoeker zijn, maar in SEO bedoelen we bijna altijd Google.

Om te snappen waarom zo'n overzicht nuttig is, moet je weten hoe Google websites leert kennen. Google stuurt een soort verkenner over het internet die pagina's bezoekt en de links op die pagina's volgt. Van de ene pagina springt hij naar de volgende, en zo bouwt hij langzaam een beeld op van je website. Wat die verkenner tegenkomt, wordt beoordeeld en kan worden opgenomen in de index.

Dat is de enorme database waaruit Google zijn zoekresultaten haalt. Een pagina die niet in de index staat, kan nergens op gevonden worden. Zo simpel is het. Het probleem is dat die verkenner alleen pagina's vindt waar een weg naartoe loopt.

Staat een pagina los van de rest, omdat er nergens een link naartoe gaat, dan is hij voor Google bijna onzichtbaar. Ook een pagina die diep is weggestopt, achter vijf of zes klikken, wordt minder snel en minder vaak bezocht. Daar komt de sitemap in beeld. In plaats van te hopen dat Google elke pagina via links weet te vinden, geef je hem gewoon een lijst.

Hier zijn mijn pagina's, dit zijn hun adressen en zo ziet het geheel eruit. Belangrijk om meteen te zeggen: een sitemap is een hint en geen opdracht. Google leest de lijst, maar beslist zelf welke pagina's het bezoekt en welke het opneemt in de index. Een pagina met dunne of dubbele inhoud komt er niet in omdat hij toevallig in je sitemap staat.

Andersom kan een goed gelinkte pagina prima gevonden worden zonder sitemap. De sitemap helpt dus bij het vinden, niet bij het beoordelen. Dat onderscheid is handig om in je achterhoofd te houden, want er bestaan nogal wat misverstanden over. Sommige ondernemers denken dat een sitemap hun posities omhoog duwt.

Dat doet hij niet rechtstreeks. Wat hij wel doet, is ervoor zorgen dat je pagina's sneller en vollediger in beeld komen, en dat is de eerste voorwaarde om überhaupt ergens te kunnen ranken. Waarom maakt dat uit voor een bedrijf? Omdat 93% van de mensen via Google zoekt en de top 3 van de zoekresultaten ruim 70% van de klikken krijgt.

Een dienstpagina die niet in de index staat, doet in die race niet eens mee. Hoe mooi de tekst ook is en hoe goed het aanbod ook klinkt, niemand komt hem tegen. Een sitemap is daarmee een klein onderdeel met een heel praktisch doel: zorgen dat het werk dat je in je website stopt ook echt gezien kan worden. De meeste moderne websites maken er automatisch een aan.

Toch loont het om te weten wat erin staat, want automatisch betekent niet vanzelf goed.

XML sitemap of HTML-sitemap: wat is het verschil?

Als mensen het over een sitemap hebben, bedoelen ze niet altijd hetzelfde. Er zijn grofweg twee soorten, en ze hebben elk een ander publiek. De XML sitemap is gemaakt voor zoekmachines. Het is een bestand in een vaste opmaak die computers makkelijk kunnen lezen, maar waar je als mens weinig aan hebt.

Je vindt hem meestal op een adres dat eindigt op sitemap.xml, en als je hem opent zie je een kale lijst met webadressen en wat technische gegevens. Geen kleuren, geen menu, geen uitleg. Google kan zo'n bestand razendsnel uitlezen en weet daarna precies welke pagina's jij belangrijk genoeg vindt om te laten zien. De HTML-sitemap is gemaakt voor bezoekers.

Het is een gewone pagina op je website, vaak te vinden via een linkje onderaan, met een overzicht van alle pagina's in een logische indeling. Denk aan een inhoudsopgave achter in een boek. Vroeger zag je die op bijna elke website, tegenwoordig veel minder. Dat komt doordat goede menu's en een zoekfunctie die taak grotendeels hebben overgenomen.

Bij een kleine website met een helder menu voegt een HTML-sitemap weinig toe. Bij een grote website met veel onderdelen kan hij bezoekers nog steeds helpen om snel te vinden wat ze zoeken. Voor je vindbaarheid in Google is de XML sitemap verreweg de belangrijkste van de twee. Daar gaat de rest van deze pagina dan ook vooral over.

Wil je allebei, dan is dat prima. Ze bijten elkaar niet.

Hoe ziet een XML sitemap eruit?

Een XML sitemap bestaat uit een reeks vermeldingen, één per pagina. Elke vermelding bevat in elk geval het volledige webadres van die pagina. Daarnaast kan er een datum in staan waarop de pagina voor het laatst inhoudelijk is gewijzigd. Die datum is nuttig, want zo ziet Google welke pagina's opnieuw bekeken moeten worden.

Hij werkt alleen als hij klopt. Een sitemap die bij elke kleine aanpassing aan de website alle datums ververst, leert Google vooral dat die datums niet te vertrouwen zijn. Er bestaan ook velden voor prioriteit en voor hoe vaak een pagina verandert, maar Google heeft zelf aangegeven daar weinig tot niets mee te doen. Je hoeft je er dus niet druk om te maken.

Grote websites splitsen hun sitemap vaak op in meerdere bestanden, bijvoorbeeld een voor pagina's, een voor blogartikelen en een voor afbeeldingen. Die worden dan bij elkaar gebracht in een overkoepelend bestand, een soort sitemap van sitemaps. Dat is handig voor het overzicht, want zo zie je per soort pagina hoe het ervoor staat. Een enkel bestand heeft bovendien een maximale omvang, en wie daar overheen gaat, moet toch splitsen.

Voor de meeste websites van MKB-bedrijven is één overzichtelijke sitemap ruim voldoende. Het belangrijkste is niet hoe het bestand technisch is opgebouwd, maar welke adressen erin staan.

Wat hoort er wel en niet in een sitemap?

Een sitemap is geen archief van alles wat ooit op je website heeft gestaan. Het is een selectie. Je vertelt Google ermee welke pagina's jij de moeite waard vindt om in de zoekresultaten te tonen. De basisregel is eenvoudig.

In je sitemap staan alleen pagina's die bereikbaar zijn, die je in Google wilt hebben en die de voorkeursversie van zichzelf zijn. Dus je homepage, je dienstpagina's, je lokale pagina's, je blogartikelen en andere pagina's met echte inhoud. De pagina's die er niet in horen, zijn minstens zo interessant. Neem de pagina's met een noindex-instructie.

Dat is een signaal waarmee je Google vraagt een pagina niet op te nemen in de zoekresultaten, bijvoorbeeld bij een bedankpagina na een aanvraag of een inlogpagina. Zet je zo'n pagina toch in je sitemap, dan geef je twee tegenstrijdige signalen tegelijk. In de sitemap zeg je: kijk hier eens naar. Op de pagina zelf zeg je: neem me niet op.

Google komt er meestal wel uit, maar het wekt verwarring en je sitemap wordt er minder betrouwbaar van. Hetzelfde geldt voor doorverwijzingen. Als een oud adres automatisch doorstuurt naar een nieuw adres, dan hoort alleen dat nieuwe adres in je sitemap. Het oude adres is geen echte pagina meer, alleen een wegwijzer.

Dit komt vaak voor na een verhuizing naar een nieuwe website of een nieuw systeem, als de oude sitemap blijft bestaan of niet goed wordt bijgewerkt. Ook pagina's die een foutmelding geven horen er niet in. Een sitemap vol dode adressen stuurt de verkenner van Google steeds een doodlopende straat in. Verder laat je pagina's weg die een kopie zijn van een andere pagina, zoals een versie met een filter of sorteerinstelling in het adres.

In je sitemap hoort de pagina die je als voorkeursversie hebt aangewezen, niet de variant. Ook lege archiefpagina's, testpagina's en pagina's die nog in aanbouw zijn laat je liever buiten beeld. Waarom is dat opruimen de moeite waard? Omdat Google niet eindeloos veel tijd aan jouw website besteedt.

Elke keer dat de verkenner een adres uit je sitemap bezoekt dat niets oplevert, gaat er aandacht verloren die ook naar een goede pagina had kunnen gaan. Bij een kleine website merk je dat nauwelijks. Bij een website met honderden pagina's telt het op. Een schone sitemap is ook een prima controlemiddel voor jezelf.

Als je in Google Search Console ziet dat een pagina uit je sitemap niet in de index staat, weet je dat daar iets aan de hand is. Staat je sitemap vol met rommel, dan verdrinken die signalen in de ruis. De vuistregel die wij hanteren is simpel: zou je deze pagina graag als zoekresultaat zien verschijnen? Is het antwoord nee, dan hoort hij niet in je sitemap.

Is het antwoord ja, dan hoort hij er juist wel in, en moet hij ook goed vanuit de rest van je website te bereiken zijn.

Sitemap indienen bij Google

Een sitemap die alleen op je website staat, wordt door Google vroeg of laat meestal wel gevonden. Maar waarom zou je wachten? Het is veel handiger om je sitemap zelf in te dienen bij Google, zodat je zeker weet dat hij bekend is en je kunt volgen wat Google ermee doet. Dat gaat via Google Search Console.

Dat is een gratis omgeving van Google zelf waarin je als website-eigenaar kunt zien hoe Google je website ziet. Je moet eerst aantonen dat de website echt van jou is. Daarna kun je op een aparte plek het adres van je sitemap invullen en indienen. Google haalt het bestand dan op en laat na verloop van tijd zien of het gelukt is en hoeveel adressen het heeft gevonden.

In Google Search Console zie je ook welke pagina's in de index staan en welke niet, vaak met een reden erbij. Een pagina die als doorverwijzing wordt herkend, een pagina met een noindex-instructie of een pagina die Google wel heeft gevonden maar nog niet heeft opgenomen. Dat is waardevolle informatie, zeker als je die naast je sitemap legt. Daarnaast is het slim om het adres van je sitemap te vermelden in het bestand waarin je zoekmachines instructies geeft over je website.

Onze SEO-aanpak bestaat uit vier stappen: marktonderzoek, zoekwoorden bepalen, SEO-pagina's schrijven en tot slot online zetten. Die vierde stap betekent publiceren, indienen bij Google en de resultaten volgen. Een nieuwe pagina die we schrijven, gaat dus niet stilletjes online in de hoop dat Google hem ooit tegenkomt.

Wanneer maakt een sitemap echt het verschil?

Eerlijk is eerlijk: niet elke website heeft er even veel baat bij. Een kleine website met een handvol pagina's en een duidelijk menu wordt door Google meestal ook zonder sitemap prima gevonden. Een sitemap kan daar geen kwaad, maar het verschil is klein. Er zijn drie situaties waarin een sitemap wel echt het verschil maakt.

De eerste is een nieuwe website. Nog niemand linkt naar je, dus de verkenner van Google heeft weinig aanleiding om langs te komen. Met een ingediende sitemap zet je jezelf direct op de kaart. De tweede is een website met veel pagina's, bijvoorbeeld een bedrijf met aparte pagina's per dienst en per plaats.

Hoe meer pagina's, hoe groter de kans dat er een paar tussen wal en schip vallen. De derde is een website met zwakke interne links, waarbij pagina's slecht met elkaar verbonden zijn of diep zijn weggestopt. Dan is de sitemap soms de enige manier waarop Google een pagina vindt. Let wel: in dat laatste geval lost een sitemap het symptoom op en niet de oorzaak.

Betere interne links helpen ook je bezoekers, en die hebben aan een XML-bestand niets. De sitemap is een van de onderdelen die wij nalopen binnen technische SEO, samen met indexatie, snelheid, structuur en doorverwijzingen. Wil je weten of jouw sitemap klopt en of Google al je belangrijke pagina's kent? Vraag onze gratis SEO-scan aan of plan een vrijblijvend kennismakingsgesprek.

Je krijgt binnen 24 uur een reactie, direct van ons team en zonder tussenlagen.